Ciekawostki dietetyczne #4

Ostatnio jedna z Was prosiła o ten wpis, a więc oto i on 🙂 10 dietetycznych informacji w pigułce, które być może czymś Was zaskoczą. Nowy organ z ludzkim ciele, choroba Alzheimera i IBS – to tylko niektóre tematy, które dzisiaj poruszę. Gotowi? To zaczynamy!

#1

W ludzkim ciele rozpoznano nowy, niezauważony do tej pory organ. Zlokalizowany jest on w układzie trawiennym i do tej pory uważano, że jest jedynie wiązką nabłonkowych struktur. Tzw, krezka, bo o nią się rozchodzi, dotąd była odpowiedzialna za podtrzymywanie narządów wewnątrz jamy brzusznej. Według najnowszej kwalifikacji struktura ta została jednak uznana za pojedynczy, odrębny organ!

Czym właściwie jest krezka? Elementem układu trawiennego, łączy ze sobą jelita i brzuch. Mimo iż nowe dowody rzucają światło na budowę organu, jego funkcje pozostają nadal słabo rozpoznane. Na razie naukowcy opisali jego anatomię oraz strukturę. Następnym krokiem będzie zrozumienie funkcji. Jeśli ją poznamy, będziemy w stanie stwierdzić prawidłowe i nieprawidłowe czynności oraz rozpoznać związane z nią choroby. Zmiana może okazać się kluczem do leczenia chorób przewodu pokarmowego i jamy brzusznej.

 

#2

Witamina B12 to niezmiernie ważny składnik naszej diety. Dostarczenie jednorazowo znacznej ilości tej witaminy wraz z żywnością lub preparatem farmaceutycznym nie zaspokaja długoterminowo zapotrzebowania na nią, ponieważ przyswojeniu ulega zaledwie kilka mikrogramów. Dlatego koniecznie jest jej stałe dostarczanie do organizmu. Wchłanianie kobalaminy pogarsza się u osób starszych.

 

#3

Kolejną witaminą będzie kwas foliowy, czyli witamina B9. Z diety przyswajane jest jedynie 30-40% folianów, a z preparatów farmaceutycznych 70-80%. Znaczna część magazynowana jest w wątrobie (ok. 10 mg) i jest to zapas, który wystarcza na 3-4 miesiące, dlatego też jego niedobory ujawniają się stosunkowo szybko.

 

#4

Efekty zdrowotne redukcji masy ciała:

  • Zmniejszenie umieralności >20%
  • Zmniejszenie zgonów związanych z cukrzycą >30%
  • Zmniejszenie zgonów związanych z otyłością >40%
  • Zmniejszenie o 10 mm Hg ciśnienia rozkurczowego i o 20 mm Hg skurczowego
  • Zmniejszenie glikemii na czczo o 50%
  • Zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego o 10%; LDL o 15%; triglicerydów o 30%; HDL o 8%

 

#5

Kilka słów o tarczycy. Znaczący wpływ na metabolizm i wielkość BMR ma właśnie jej funkcjonowanie. U osób z nadczynnością tarczycy obserwuje się hipermetabolizm, prowadzący do zwiększenia BMR, co wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem energetycznym chorego. Natomiast u osób z niedoczynnością tego gruczołu stwierdza się hipometabolizm i zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego. Obiecuję rozwinąć ten temat w oddzielnym wpisie, jak tylko zdobędę wiedzę w tym zakresie 🙂

 

#6

Obecnie bardzo dużo osób zmaga się z problemem zespołu jelita drażliwego, który jest bardzo nieprzyjemną i dokuczliwą dolegliwością. Za produkty, których spożycie powoduje wytworzenie niewielkich ilości gazów możemy uznać: mięso, drób, ryby, szparagi, sałatę, jagody, winogrona, produkty zbożowe (ryż, płatki kukurydziane, prażoną kukurydzę). Średnia ilość gazu wytwarzana jest po spożyciu: ziemniaków, owoców cytrusowych, jabłek, bakłażanów, ciast i chleba, a najbardziej wzdymające są: fasola, groch, brukselka, cebula, seler, marchew, rodzynki, banany, suszone śliwki, morele.

Pacjentom z IBS, u których dominują zaparcia, zaleca się, aby unikali otrąb pszennych, jeśli powodują wzdęcia, a spożywali produkty zawierające w przewadze błonnik rozpuszczalny. Zatem zaleca się produkty bogatsze w błonnik pokarmowy: z owsa, jęczmienia i żyta, z preparowanymi ziarnami; ziarna słonecznika, dyni, orzechy włoskie, kiełki i otręby, oraz warzywa (brokuły, cukinia, bakłażan, dynia, kalafior, jabłka, brukselka, kapusta, marchewka, papryka, kukurydza, pomidory). W owocach stosunek frakcji rozpuszczalnej do nierozpuszczalnej błonnika jest różny. Owocami mającymi większy udział błonnika rozpuszczalnego są: morele, banany, wiśnie, figi, grejpfruty, śliwki świeże i suszone, mandarynki, brzoskwinie.

Za produkty powodujące wzdęcia uznaje się: cebulę, czosnek, kapustę, brukselkę, kukurydzę, strączki, paprykę, orzechy, suszone śliwki, słodycze.

U osób, u których dominującym objawem jest biegunka, ograniczeniu powinno podlegać spożywanie produktów zawierających substancje słodzące, tj. fruktoza, ksylitol lub sorbitol. Powinni oni unikać soku jabłkowego, słodkich napojów, gumy do żucia bez cukru. Stosowana dieta powinna być łatwostrawna.

 

#7

Wszyscy wiemy, że sól w nadmiarze nie jest zdrowa. Jednym ze sposobów ograniczenia spożycia sodu, z zachowaniem smakowitości potraw, jest zastąpienie soli sokiem z cytryny oraz stosowanie ziół i przypraw (np. majeranek, tymianek, oregano, kolendra, rozmaryn, pieprz, koper).

 

#8

Najważniejszym czynnikiem przyczyniającym się do powstawania schorzeń trzustki pozostaje nadmierne spożywanie alkoholu (80% przypadków). Konsumpcja ponad 20 g alkoholu dziennie (w przeliczeniu na czysty etanol) przez kilka-kilkanaście lat może doprowadzić do rozwoju przewlekłego zapalenia trzustki.

20 g etanolu = 50 ml wódki 40% / 400 ml piwa / 170 ml wina

Dwukrotne zwiększenie wypijanego alkoholu zwiększa czterokrotnie ryzyko zachorowania. Niekorzystny wpływ alkoholu jest potęgowany przez spożywanie diety bogatotłuszczowej i bogatobiałkowej oraz palenie tytoniu. Bardzo często następuje atak związany z zapaleniem trzustki po grillowaniu, kiedy to ludzie nie stronią ani od tłustej kiełbaski, ani od alkoholu.

 

#9

Moi czytelnicy to w większości osoby młode, ale warto co nieco dowiedzieć się o chorobach wieku starczego. Wśród czynników patogenezy choroby Alzheimera wymienia się uwarunkowania genetyczne, wiek, samotne życie, brak kontaktów towarzyskich, ale także poziom wykształcenia (dłuższy okres nauki wiąże się z późniejszym wystąpienie objawów klinicznych).

Obecność w diecie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 oraz jednonienasyconych kwasów tłuszczowych zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera. Zwiększona konsumpcja tłuszczu rybiego, szczególnie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, również zmniejsza ryzyko wystąpienia demencji. Wystarczy spożywać ryby lub owoce morza przynajmniej raz w tygodniu. Korzystne oddziaływanie omega-3 może wynikać z ich wpływu na zapobieganie rozwojowi zmian miażdżycowych w naczyniach krwionośnych, a bardziej bezpośrednio poprzez wpływ na proporcję omega-6 do omega-3 w błonach komórkowych.

Wiele badań wskazuje na ochronny wpływ spożywania niewielkich dawek alkoholu na rozwój choroby Parkinsona i Alzheimera. Jednak konsumpcja alkoholu i jej znaczenie dla ryzyka wystąpienia demencji ma zależność przypominającą literę U. Zarówno abstynencja, jak i nadmierna konsumpcja wiąże się z większym ryzykiem pogorszenia funkcji poznawczych w wieku podeszłym. Badacze stwierdzają, że działanie ochronne jest związane raczej z konsumpcją wina, a nie alkoholi innego typu.

U kobiet zaobserwowano, ze codzienne picie kawy zmniejsza ryzyko wystąpienia tej choroby.

 

#10

Pokarmy tłuste spowalniają opróżnianie żołądka w większym stopniu niż węglowodanowe czy białkowe. Niektóre frakcje błonnika również wydłużają czas przebywania pokarmów w żołądku. Pozwala nam to wyciągnąć wnioski, że po pokarmach zawierających znaczne ilości tłuszczu oraz błonnika (niekoniecznie naraz :)) będziemy dłużej czuć się syci.

 

Na dzisiaj to tyle 🙂 Zapraszam do czytania wcześniejszych wpisów z tej serii oraz komentowania. Któryś fakt nadzwyczajnie Was zaskoczył?

Pozdrawiam!

 

Źródła:

http://www.ul.ie/research/blog/irish-surgeon-identifies-emerging-area-medical-science

Dietoterapia 1, S. Bawa, D. Gajewska, L. Kozłowska, E. Lange, J. Myszkowska-Ryciak, D. Włodarek

Dietoterapia, D. Włodarek, E. Lange, L. Kozłowska, D. Głąbska